Niet elke werknemer werkt volgens dezelfde constructie. De een werkt fulltime, de ander parttime. Er kan daarbinnen ook nog verschil zijn in het soort contract dat men heeft: de een werkt voor bepaalde tijd, terwijl de ander een contract voor onbepaalde tijd heeft. En dan zijn er nog de werkenden die liever helemaal niet onder een baas willen werken, maar zelf eigen baas zijn.

Elk arbeidsverband heeft zo zijn voor- en nadelen. En het heeft veelal met de wensen van de werkende te maken waar hij voor kiest – indien hij iets te kiezen heeft. In dit overzicht zullen we de voor- en nadelen even op een rijtje zetten, zodat je precies weet wat het best bij jou zou passen.

Werk of vrije tijd?
De standaard werkweek in Nederland bestaat nog steeds uit vijf dagen. Maar steeds meer werknemers kiezen ervoor om wat minder tijd aan het werk te besteden. De laatste jaren zijn veel werknemers vier in plaats van vijf dagen gaan werken. Hierdoor hebben zij meer tijd over voor hun privé-leven, het opvoeden van de kinderen, hobby's of bijvoorbeeld een studie.

Minder werken klinkt natuurlijk erg verleidelijk, maar het betekent natuurlijk ook minder inkomen. Bedenk dat een dag per week minder werken wel 20 procent van een standaard werkweek inhoudt. En dat merk je wel aan het einde van de maand als je je loonstrookje krijgt. Het is eenvoudigweg kiezen tussen vrije tijd en inkomen.

ADV
Vrije tijd hoeft niet altijd inkomen te kosten. Veel bedrijven betalen uit op basis van een 36-urige week, maar werken volgens een rooster van 40 uur. De extra gewerkte uren worden vervolgens uitbetaald in ADV (of ATV-) dagen. Werknemers kunnen nu naast hun gewone vakantiedagen vaker een vrije dag opnemen, zonder dat het inkomen minder wordt.

Gelijke rechten
Parttimers die structureel per week minder werken ontvangen begrijpelijkerwijze een lager loon aan het einde van de maand dan hun collega's die fulltime werken. Maar dit staat altijd in verhouding tot het aantal minder gewerkte uren. Het is niet toegestaan om parttimers een minder uurloon te geven.

Vroeger gebeurde het regelmatig dat parttimers een lager uurloon ontvingen dan fulltimers en dat zij geen recht hadden op arbeidsvoorwaarden die fulltimers wel ontvingen. Sinds 1996 is dat niet meer toegestaan en mag een bedrijf geen onderscheid meer maken tussen fulltimers en parttimers. Volgens de wet hebben zij gelijke rechten.

Een werkgever mag een werknemer die eenmaal een arbeidscontract getekend heeft niet zomaar ontslaan. Daarom kiezen veel werkgevers ervoor om werknemers een tijdelijk contract te geven voor een bepaalde tijd. Als dat contract afgelopen is, is de werkgever niet verplicht het opnieuw te verlengen en kan hij eenvoudig van de werknemer af indien hij niet meer van zijn diensten gebruik wenst te maken. Een werkgever mag een werknemer overigens niet onbeperkt tijdelijke contracten blijven aanbieden. Ter bescherming van de werknemer is het contract voor bepaalde tijd aan enkele regels gebonden.

Zekerheid
Het hebben van een contract voor onbepaalde tijd geeft de werknemer dus een stuk meer zekerheid. Een werkgever kan nu niet meer zonder geldige reden zijn werknemer ontslaan. Helemaal onbezorgd kun je als werknemer nu overigens nog niet zijn. Vooral als gevolg van economische redenen gebeurt het regelmatig dat trouwe werknemers met een contract voor onbepaalde tijd alsnog ontslagen worden.

Die extra zekerheid wordt in elk geval ook gewaardeerd door banken. Als zij een hypotheek willen verstrekken voor een huis, hechten zij er grote waarde aan dat de desbetreffende cliënt een contract voor onbepaalde tijd heeft. Alleen daarom al heeft het hebben van een vast contract prettige voordelen.

Ook als je langdurig ziek bent, geeft een contract voor onbepaalde tijd meer bescherming. De werkgever is verplicht om gedurende twee jaar minimaal 70 procent van je loon uit te keren. Mocht je contract in die tijd aflopen dan heeft hij die verplichting op dat moment niet meer en kom je in de ziektewet terecht.

Eigen baas?
Het ideaal van velen is om eigen baas te zijn. Geen vaste werktijden, geen werkgever die opdrachten geeft en bovenal de kans om flinke financiële klappers te maken. Dit romantische beeld klinkt inderdaad erg aantrekkelijk, maar heeft ook zijn nadelen.

Wat als de financiële klappers uitblijven? Als de omzet terugloopt? Wat als je ziek wordt? De vrijheid van handelen staat op gespannen voet met de onzekerheid van het inkomen. Wie betaalt jou als je ziek thuis zit? En wie geeft jou vakantiegeld of een dertiende maand? Wie een eigen zaak wil beginnen moet zich dit soort zaken goed realiseren. Geen werk betekent eenvoudig geen inkomen.

Vandaar ook dat bijvoorbeeld banken jou minder snel een particulier krediet zullen verstrekken voor de aanschaf van het een of het ander. De onzekerheid of je het wel maandelijks kunt afbetalen maakt de banken immers huiverig.

Charme
Aan de andere kant heb je wel weer veel meer aftrekposten voor de belasting. Je telefoon, je auto, je werkkamer thuis kun je veelal aftrekken van de belasting. Dit zijn dan weer de voordelen van het zijn van eigen baas.

Voor velen is die onzekerheid juist de charme van een eigen zaak. Het is een bewuste keus. Anderen kiezen liever voor de zekerheid van een vast inkomen. Die weten dat er elke maand een bepaald bedrag binnenkomt op de rekening – maar hoeven er dus ook niet te rekenen dat het ineens een stuk meer wordt.